Zygmunt Szendzielarz ps. "Łupaszka", urodził się w Stryju w Małopolsce Wschodniej, w rodzinie kolejarskiej. Absolwent Centrum Wyszkolenia Kawalerii w Grudziądzu. Oficer Pułku 4 Ułanów Zaniemeńskich z Wileńskiej Brygady Kawalerii. W wojnie obronnej 1939 r. dowodził 2 szwadronem w składzie swego macierzystego pułku, z którym przeszedł cały szlak bojowy - spod Piotrkowa aż do Gródka Jagiellońskiego pod Lwowem.

Żołnierz konspiracji wileńskiej od jesieni 1939 r. Następnie dowódca V Wileńskiej Brygady AK. Jeden z najsłynniejszych i najwybitniejszych żołnierzy podziemia na Kresach Północno-Wschodnich RP oraz podziemia antykomunistycznego na terenie „Polski lubelskiej”. Symbol odwagi i niezłomnej służby Niepodległej Polsce. Uwielbiany przez swych podkomendnych, szanowany przez ludność cywilną, której był obrońcą i opiekunem. Znienawidzony przez wrogów, u których budził paniczny strach. Jego postać i legenda jednoczyła szeregi niezłomnych obrońców Niepodległej – „Żołnierzy Wyklętych”.

Podległe mu oddziały stoczyły kilkaset zwycięskich walk z partyzantką sowiecką, oddziałami niemieckim, litewskimi i sowieckimi oraz z rodzimymi komunistami.

Aresztowany 30 czerwca 1948 r. w Osielcu. W wyniku procesu, który rozpoczął się 23 października 1950 r. majora Zygmunta Szendzielarza skazano na wielokrotną karę śmierci. Zamordowany 8 lutego 1951 r. o godzinie 20.15 w piwnicy ubeckiej katowni na warszawskim Mokotowie. [ZOBACZ WIĘCEJ]

W 1993 r. Wojskowy Sąd Rejonowy w Warszawie oraz Izba Wojskowa Sądu Najwyższego rehabilitowały mjr Zygmunta Szendzielarza i uchyliły wyroki śmierci jakie wydały na niego komunistyczne władze. W 2006 r. w 55. rocznicę śmierci majora, Sejm RP uczcił specjalną uchwałą pamięć jego oraz jego żołnierzy. [ZOBACZ WIĘCEJ]

11 listopada 2007 r. major Zygmunt Szendzielarz został odznaczony pośmiertnie Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski przez Prezydenta RP Lech Kaczyńskiego. [ZOBACZ WIĘCEJ][ZOBACZ WIĘCEJ]

***

Zapraszamy do zapoznania się z utworem autorstwa Andrzeja Kołakowskiego pt."Rozstrzelana armia", poświęconym V Wileńskiej Brygadzie Armii Krajowej mjr. Zygmunta Szendzielarza.
 

Pobierz utwór