Konferencja „Między dobrowolnością a obowiązkiem: czy Polska potrzebuje powrotu zasadniczej służby wojskowej?” - Wydarzenia Biuro Bezpieczeństwa Narodowego

Wydarzenia

18.02.2026

Konferencja „Między dobrowolnością a obowiązkiem: czy Polska potrzebuje powrotu zasadniczej służby wojskowej?”

W Belwederze odbyła się zorganizowana przez BBN konferencja poświęcona modelowi służby wojskowej w Polsce. Wydarzenie było elementem pogłębionej debaty nad funkcjonowaniem obowiązującego modelu naboru do Sił Zbrojnych RP.

Jak zaznaczył Szef BBN minister Sławomir Cenckiewicz otwierając konferencję, sposób ułożenia wydarzenia jest taki, by skonfrontować różne punkty widzenia. – Nikogo nie wykluczamy z tej dyskusji. Chcemy rozmawiać o zasadniczej kwestii, która wpisuje się w problem bezpieczeństwa narodowego – powiedział.

Szef BBN zaznaczał, że dyskusja dotyczy obowiązującego systemu, na ile jest wydolny i przystający do współczesnych zagrożeń. Podczas wydarzenia przedstawiono też rozwiązania dotyczące służby wojskowej funkcjonujące w innych krajach. - Chcemy pochylić się nie tylko nad rozwiązaniami, które u nas obowiązują, ale również nad tymi, które wprowadziły kraje naszego regionu: kraje nordyckie, kraje bałtyckie; uwzględnić doświadczenia ukraińskie, zapowiedzi zmian w Republice Federalnej Niemiec, ale również uwzględnić Koreę Południową – wyjaśnił minister.

* * *

Podczas konferencji omówiono m.in. zdolności państwa do pozyskiwania, szkolenia i utrzymywania zasobów osobowych - w tym rezerw - na potrzeby obronne w warunkach trwałej niestabilności środowiska bezpieczeństwa w Europie. 

Dokonano pogłębionej diagnozy uwarunkowań demograficznych i społecznych wpływających na bazę rekrutacyjną państwa, oceniono funkcjonujący model służby wojskowej i system zarządzania zasobami osobowymi oraz adekwatność systemu do zmieniającego się środowiska bezpieczeństwa i zmian społecznych. Zidentyfikowano bariery systemowe w obszarze naboru, szkolenia i przygotowania rezerw osobowych związane z przepustowością bazy szkoleniowej, dostępnością infrastruktury oraz potencjałem kadry instruktorskiej. Przeanalizowano również doświadczenia państw trzecich, w tym Ukrainy, Niemiec, Izraela i Korei Południowej, koncentrując się na podejściu do dobrowolności lub obowiązku służby wojskowej.

W czasie dyskusji skonfrontowano eksperckie oraz polityczne stanowiska dotyczące ewentualnych zmian modelu służby wojskowej, w tym rozszerzenia elementów obowiązku obrony. Oceniono poziom społecznej akceptacji dla potencjalnych kierunków zmian oraz sposoby ich komunikacji w realiach długotrwałej presji bezpieczeństwa i zacierania się granic między pokojem a wojną.

Szczególną uwagę poświęcono realności założeń liczbowych i strukturalnych przyjętych w dokumentach planistycznych, w tym w modelu Sił Zbrojnych RP zakładającym osiągnięcie poziomu 300 tys. żołnierzy służby czynnej oraz 200 tys. rezerw, a także zdolności ich trwałego utrzymania. Zidentyfikowano kluczowe ograniczenia oraz ryzyka systemowe istotne dla dalszego planowania obronnego. Oceniono, że model naboru i przygotowania zasobów osobowych przestaje być wyłącznie kwestią organizacyjną, stając się jednym z kluczowych elementów architektury bezpieczeństwa państwa.

Wstępne wnioski z konferencji wskazują na potrzebę dalszych prac analitycznych i konsultacji nt. zmian w modelu służby wojskowej w Polsce, szczególnie w kierunku zwiększenia efektywności, odporności systemowej oraz społecznej aprobaty przyjmowanych rozwiązań.

PREZENTACJE PRELEGENTÓW:

Dziękujemy prelegentom za udział oraz zgodę na publikację materiałów.